Κατηγορία: Συνέδρια

ΦΩΣ ΣΤΑ ΠΕΡΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ | ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΥ ΜΑΣ

ΕΙΡHΝΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΡHΝΗ;

Δόξα στον ύψιστο Θεό και ειρήνη στη γη, αγάπη και σωτηρία
για τους ανθρώπους!
(Λουκάς 2:14)

ΣΙΓΟΥΡΑ εκείνοι οι βοσκοί της Βηθλεέμ θα έπεφταν από τα σύννεφα αν έρχονταν σήμερα στην πόλη όπου γεννήθηκε ο Κύριος της Ειρήνης, την Ιερουσαλήμ… Και θ’ αναρωτιούνταν: Πού είναι μετά από 21 αιώνες η Ειρήνη που οι άγγελοι υποσχέθηκαν ότι θα ερχόταν στη γη με τη γέννηση του Μεσσία; Μια γρήγορη ματιά στην επικαιρότητα συγκλονίζει. Πάνω από 30 χώρες στη γη βρίσκονται σήμερα σε εμπόλεμη κατάσταση. Για ποια ειρήνη μιλάμε; Πέρα από τη Γάζα και την Ουκρανία, χώρες όπως η Αλγερία, η Μπουρκίνα Φάσο, το Τσαντ, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Μπενίν, το Καμερούν, το Ιράκ, η Γκάνα, η Ακτή Ελεφαντοστού, η Μαυριτανία, η Μοζαμβίκη, ο Νίγηρας, το Σουδάν, η Τανζανία, το Τόγκο, η Τυνησία, η Ουγκάντα και η Νιγηρία, το Αφγανιστάν, η Κεντρική Δημοκρατία της Αφρικής κ.ά. ταλανίζονται από επαναστάσεις κι εμφύλιες συρράξεις, εθνοτικές και άλλες.

Θα πει κανείς: Τι είναι 30 χώρες με πόλεμο μπροστά σε άλλες 200 περίπου χώρες του πλανήτη που δεν έχουν πόλεμο; Τι να πούμε, όμως, για τις κοινωνικές αναταραχές, τη βία, τον πόλεμο των καρτέλ ναρκωτικών, τη διαφθορά, την ενδοοικογενειακή βία; Τι να πούμε για την εγκληματικότητα των νέων και των εφήβων, ακόμα και στις πιο προηγμένες χώρες; Πού είναι η Ειρήνη; Μήπως η Ειρήνη είναι κάτι βαθύτερο στην ανθρώπινη καρδιά; Μήπως είναι η στενή, συνειδητή σχέση με τον Δημιουργό Θεό;

Η διαρκής εμβάθυνση στον γραπτό Λόγο του Θεού, την Αγία Γραφή, διασφαλίζει μια τέτοια ειρήνη στην καρδιά μας. Η Ελληνική Βιβλική Εταιρία με το έργο της, που είναι η διάδοση της Βίβλου, προσπαθεί να συμβάλει στην κατεύθυνση αυτής της ειρήνης. Καλές Γιορτές σε όλους, λοιπόν, με την ειρήνη των Χριστουγέννων στην καρδιά μας. ◆

Δείτε περισσότερα εδώ

11o Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο | Βίβλος και περιβαλλοντική κρίση

Βίβλος και περιβαλλοντική κρίση

11ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο

Η Ελληνική Βιβλική Εταιρία, συνεχίζοντας τη σειρά των επιστημονικών συνεδρίων που σκοπό έχουν την κριτική θεώρηση σύγχρονων ζητημάτων σε διάλογο με τη Βίβλο, διοργανώνει το 11ο Διεθνές Διεπιστημονικό Συνέδριο με τον τίτλο «Βίβλος και Περιβαλλοντική Κρίση». Το Συνέδριο θα λάβει χώρα την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2023, ώρα 18:00 και το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου 2023, ώρα 9:00 στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων (αμφιθ. «Αντώνης Τρίτσης», Ακαδημίας 50, Αθήνα). To Συνέδριο θα χαιρετίσει η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Αφορμή για τον προβληματισμό του φετινού συνεδρίου παρέχει η συνεχώς επιδεινούμενη υποβάθμιση του περιβάλλοντος, τα αποτελέσματα της οποίας υφίσταται με αυξανόμενη ένταση ο πλανήτης κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Η καταστροφή των οικοσυστημάτων και των βιοτόπων, οι ανθρωπογενείς μολύνσεις του νερού και του αέρα, η σταδιακή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας και η κλιματική αλλαγή, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας, οι πυρκαγιές, οι μεγάλες καταστροφές λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων και οι πανδημίες, είναι μόνο μερικά από αυτά τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Πρόκειται για κρίση όχι μόνο οικονομική και τεχνολογική αλλά επίσης αξιών και πολιτισμού, και έχει ιδεολογικές ρίζες που εκκινούν από μια βαθιά ανθρωποκεντρική θεώρηση του κόσμου.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συνεδρίου ειδικοί ερευνητές των ανθρωπιστικών επιστημών και των επιστημών του περιβάλλοντος, νομικοί, οικονομολόγοι καθώς και μέλη εκκλησιαστικών κοινοτήτων με οικολογική δράση θα προσπαθήσουν να απαντήσουν σε μια σειρά ερωτημάτων όπως: Κατά πόσο η Βίβλος ως κείμενο αναφοράς της ιουδαιοχριστιανικής παράδοσης είναι ένα «πράσινο» κείμενο φιλικό προς το περιβάλλον; Ποια στοιχεία μέσα σε αυτήν χρήζουν ιδιαίτερης ερμηνευτικής προσέγγισης, η οποία να αναδεικνύει είτε τις πιθανές δυσκολίες είτε τη δυναμική τους, και ποια θα πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά μιας οικολογικής ερμηνείας του βιβλικού κειμένου; Είναι δυνατή και θεμιτή η αξιοποίηση της βιβλικής μαρτυρίας για το περιβάλλον στη σύγχρονη συζήτηση για την οικολογική κρίση; Θα μπορούσε αυτή η μαρτυρία να συμβάλει ουσιαστικά σε μια πρόταση περιβαλλοντικής ενσυναίσθησης και οικολογικά συνειδητοποιημένης πράξης; Αν ναι, ποιες πρακτικές θα πρέπει να υιοθετηθούν μέσα στην εκπαίδευση, την κατήχηση αλλά και την καθημερινότητα των χριστιανικών κοινοτήτων;

Συμμετέχουν με εισηγήσεις και παρεμβάσεις οι Θοδωρής Γεωργακόπουλος, Φοίβη Κουντούρη, Κωνσταντίνος Ι. Μπελέζος, Εμμανουήλ Τυλλιανάκης, Νικόλαος Ασπρούλης, Μόσχος Γκουτζιούδης, π. Ισίδωρος Κάτσος, Nuria Calduch-Benages, Ελένη Αντωνοπούλου, Παρασκευή Αράπογλου, αιδ. Μελέτιος Μελετιάδης, π. Μάρκος Φώσκολος, ηγουμένη Θεοξένη.

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ

* Παρακαλείσθε την πρώτη μέρα του Συνεδρίου, την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2023, να προσέλθετε στο χώρο  15΄ λεπτά νωρίτερα από την έναρξη (πέρας προσέλευσης 17:45)

* Η είσοδος στο Συνέδριο πραγματοποείται από την οδό Σόλωνος

 

 

 

 

H ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ 10ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ

Βίβλος και Πόλεμος

10ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας

Στις 16 και 17 Δεκεμβρίου 2022 πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Auditorium στην Αθήνα (Σίνα 2-4), το 10ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας με θέμα «Βίβλος και Πόλεμος». Η επιλογή του θέματος προέκυψε από τις δραματικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών στην Ουκρανία οι οποίες κατέστησαν τη φρίκη του πολέμου και της προσφυγιάς μια τρομακτική πραγματικότητα για την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Σκοπός του συνεδρίου, που φιλοξένησε εκπροσώπους όλων των χριστιανικών παραδόσεων και πλήθος θεολόγων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ήταν αφενός να καλύψει ένα ευρύ φάσμα σχετικών γνωστικών πεδίων, αναδεικνύοντας τα παραπάνω επίμαχα προβλήματα του καιρού μας, και αφετέρου να προτείνει διάφορες λύσεις για αυτά, με γνώμονα την επικαιροποίηση της Γραφής στα σύγχρονα συμφραζόμενα.

Μεταφέροντας το μήνυμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, ο πανοσιολογιώτατος αρχιμανδρίτης και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών π. Αρίσταρχος Γκρέκας, κατά την έναρξη του συνεδρίου, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Είναι σημαντικό να εμβαθύνουμε στη μελέτη και ερμηνεία της Βίβλου και να καταλάβουμε ποιο ακριβώς είναι το μήνυμά της […], πώς μπορεί δηλαδή να λειτουργήσει καταλυτικά στην εποχή μας διδάσκοντας αλήθεια ανόθευτη, δικαιοσύνη φιλάνθρωπη, ειρήνη θεμελιωμένη στην παντοδυναμία και στην αγάπη του Θεού». Χαιρετισμό στο συνέδριο μετέφερε επίσης ο αιδ. Δημήτριος Μπούκης εκ μέρους της Γενικής Συνόδου της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος των εν Αθήναις Καθολικών κ. Θεόδωρος Κοντίδης και οι Κοσμήτορες των Θεολογικών Σχολών Αθήνας και Θεσσαλονίκης κ. Χρήστος Καραγιάννης και κ. Χρυσόστομος Σταμούλης. Την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου χαιρέτισε τέλος ο Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας κ. Μιχαήλ Χατζηγιάννης.

Στην κεντρική συνεδρία, υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου, οι ομιλητές,  ο κ. Χαράλαμπος Βέντης (αν. καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ) και ο κ. Στυλιανός Τσομπανίδης (καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ), στοιχειοθέτησαν τους κύριους προβληματισμούς του συνεδρίου. Επιχείρησαν ειδικότερα να παρουσιάσουν τις προκλήσεις που τίθενται όσον αφορά τη στάση του χριστιανισμού στις κρίσιμες συνθήκες του σύγχρονου κόσμου και περαιτέρω να αναδείξουν τη σημασία της Οικουμενικής Κίνησης για την ειρήνη, καθώς και τη συμβολή του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών σε αυτή την κατεύθυνση.

Οι εισηγητές της δεύτερης συνεδρίας (Luigi Santopaolo, Σάββας Μιχαήλ, Μιλτιάδης Κωνσταντίνου), υπό την προεδρία της κα Μαρίας Σικ, αντλήσαν την προβληματική τους από τις εικόνες του πολέμου στην Παλαιά Διαθήκη. Μέσα από διαφορετικές προσεγγίσεις φώτισαν ποικίλες όψεις μιας δύσκολης σχέσης, επιχειρώντας συνάψεις με την ιουδαϊκή αποκαλυπτική γραμματεία, τα κοινωνικά ζητήματα της εποχής μας, την εικόνα του Θεού ως πολεμιστή στην Παλαιά Διαθήκη. Η τρίτη συνεδρία, υπό την προεδρία του κ. Γιάννη Τσεβά, έστρεψε αναλόγως το ενδιαφέρον σε ερμηνευτικές προσεγγίσεις της Καινής Διαθήκης. Ειδικότερα, ο κ. Μόσχος Γκουτζιούδης άντλησε από την αφήγηση του Λουκά (Λου 22:35-38), η κα Αικατερίνη Τσαλαμπούνη από τις στρατιωτικές εικόνες στις  παύλειες επιστολές και ο κ. Στέφανος Μιχαλιός από τις εικόνες της Αποκάλυψης.

Οι εργασίες του συνεδρίου ολοκληρώθηκαν με τη στρογγυλή τράπεζα στην οποία έλαβαν μέρος εκπρόσωποι όλων των χριστιανικών παραδόσεων υπό την προεδρία του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής της Αθήνας κ. Χρήστου Καρακόλη. Ειδικότερα αναπτύχθηκε ένας γόνιμος διάλογος ανάμεσα στον Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιο, τον Αρχιεπίσκοπο Καθολικών Αθηνών κ. Θεόδωρο Κοντίδη και τον Πρόεδρο της Συνόδου της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας αιδ. Γιώτη Κανταρτζη.

Η στρογγυλή τράπεζα συγκεφαλαίωσε τις πλούσιες θεματικές που αναπτύχθηκαν στην διημερίδα, τονίζοντας ιδιαίτερα την ανάγκη κοινής συνεργασίας και διαλόγου των χριστιανικών ομολογιών προκειμένου να απαντήσουν έμπρακτα μπροστά στη βία και στις δοκιμασίες του πολέμου.

ΒΙΒΛΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΣ | 1Οο ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

10ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο

16-17 Δεκεμβρίου 2022

Βίβλος και Πόλεμος

(Αίθουσα Auditorium, Σίνα 2-4, Αθήνα)

Η Ελληνική Βιβλική Εταιρία διοργανώνει το 10ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: Βίβλος και Πόλεμος. Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου στις 18:00 το απόγευμα και το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου στις 9.30 το πρωί στην αίθουσα Auditorium, Σίνα 2-4, στην Αθήνα.

Συμμετέχουν:

  • Χαράλαμπος Βέντης
  • Στυλιανός Τσομπανίδης
  • Luigi Santopaolo
  • Σάββας Μιχαήλ
  • Μιλτιάδης Κωνσταντίνου
  • Μόσχος Γκουτζιούδης
  • Αικατερίνη Τσαλαμπούνη
  • Στέφανος Μιχαλιός
  • Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος
  • Αρχιεπίσκοπος Καθολικών Αθηνών κ. Θεόδωρος Κοντίδης
  • αιδ. Γιώτης Κανταρτζής

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα εδώ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΑΝ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ 8ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ | Η ΒΙΒΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΑΝ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ 8ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ | Η ΒΙΒΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

ΤΗΣ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

 

[…] Η βιβλική θεώρηση συνδέει άρρηκτα την ευσέβεια και την αμαρτία με την υγεία και την απώλειά της αντίστοιχα. Τούτο διαφαίνεται καθαρά στο βιβλίο του Δευτερονομίου, όπου και το θεολογικό υπόβαθρο για τη διατήρηση της υγείας και για την πρόκληση της ασθένειας. Όμως, θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος: εάν ο Θεός είναι η απαρχή της ζωής και της υγείας, τότε ποια να είναι η ρίζα και η πρωτοπηγή της ασθένειας; Με άλλα λόγια, μοιάζει δελεαστική η επιστροφή στο παλαιό ερώτημα: Unde mallum? Από πού το κακό; Η απάντηση μπορεί να βρεθεί στα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου της Γενέσεως, όπου ο προαιώνιος Εχθρός εισβάλλει στη ζωή των πρωτοπλάστων και ωθεί στη διάρρηξη της κοινωνίας τους με τον Δημιουργό. Είναι αυτή η τελευταία που αποτελεί αληθινό δένδρο ζωής για το πρωταρχικό ζεύγος. […] Δεν είναι τυχαίο πως ο Ιησούς Χριστός έρχεται στα χνάρια μεγάλων προφητών του παρελθόντος, οι οποίοι ήταν και θεραπευτές, όπως ο Ηλίας και ο Ελισαίος. Ούτε, πάλι, αποτελεί σύμπτωση ότι και οι μαθητές του αναλαμβάνουν ρόλο θεραπευτή, μιμούμενοι τον Δάσκαλό τους. Βλέποντας συνολικά το έργο του Γαλιλαίου «Υιού του Ανθρώπου», το Πάθος και τη θαυμαστή του Ανάσταση, αυτό που γίνεται άμεσα ορατό είναι πως με τη θυσία του ήλθε η άρση της ασθένειας και του πόνου ως προϊόντα της πρωταρχικής αστοχίας και της διαβρωτικής επιρροής του Πονηρού. Κάνοντας έξωση στον Εχθρό διά των εξορκισμών, οι οποίοι καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος της δημόσιας δράσης του, ο Ιησούς δημιουργεί έναν φωτεινό τόπο στις καρδιές των ανθρώπων.

(Από την έκδοση)

Αναζητήστε σε όλα τα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία και ηλεκτρονικά  Εδώ

  • Μιχαήλ Χ. Χατζηγιάννης
    Χαιρετισμός
  • Πέτρος Βασιλειάδης
    Ο Χριστός ως ιατρός των ψυχών και των σωμάτων
    και οι επιπτώσεις της πρόσφατης πανδημίας
  • αιδ. Σωτήριος Μπούκης
    «Γιατί, Θεέ μου;»
    Η συμβολή των θρηνητικών ψαλμών
    στην έκφραση της οδύνης και του πόνου
  • αιδ. Παναγιώτης Κανταρτζής
    Η θεραπεία της γυναίκας με την αιμορραγία (Μαρ 5:21-34)
    Προς μια βιβλική θεολογία της θεραπευτικής πρακτικής
  • Τιμολέων Γαλάνης
    Ἡ ἐμὴ ἴασις καὶ ἡ ἐμὴ θεραπεία παρὰ Κυρίου ἐστίν,
    τοῦ καὶ τοὺς ἰατροὺς κτίσαντος
    (Διαθήκη Ιώβ 38:8)
  • Μίνως Τυλλιανάκης
    O παντοδύναμος και πανάγαθος Θεός της Βίβλου
    αντιμέτωπος με τον πόνο
  • π. Pino Di Luccio
    Ο «σύντομος χρόνος» της θλίψης και η πανδημία (Iωα 16:16)
    Μια συν-δια-κειμενική ανάγνωση
  • Domenico Lo Sardo
  • Η ασθένεια και οι συνέπειές της στη Bίβλο:
    Aποστασιοποίηση ή κοινωνικός αποκλεισμός;
  • Παναγιώτης Αρ. Υφαντής
  • Τιμωρία, κρίση ή δυνατότητα;
    Σκέψεις γύρω από το πνευματικό νόημα της ασθένειας
  • Σοφία Καρεκλά
  • H πανδημία του κορονοϊού στον εκκλησιαστικό τύπο
    Bιβλική επιχειρηματολογία

Επιστημονική Επιτροπή

  • Μιλτιάδης Κωνσταντίνου
    Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ
  • Βίκυ Κάλφογλου-Καλοτεράκη
    Λέκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ
  • Μίνως Τυλλιανάκης
    Χειρουργός-Ορθοπαιδικός, Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών
  • π. Σεβαστιανός Φρέρης
    Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Επιστημών, Αθήνα

 

 

 

ΤΟ ΤΡΑΥΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΥΠΟ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

9ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο

 «Προσεγγίζοντας το τραύμα της πανδημίας με τα μάτια της Βίβλου»

10-11 Δεκεμβρίου 2021

 

 

 

Το τραύμα της πανδημίας υπό το βλέμμα της Αγίας Γραφής τέθηκε στο κέντρο των εργασιών του 9ου Διεθνούς Συνεδρίου της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας. Στη διημερίδα που πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2021 έλαβαν μέρος εκπρόσωποι όλων των εκκλησιών της χώρας, και πλήθος θεολόγων και επιστημόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Στον χαιρετισμό του κατά την έναρξη του συνεδρίου, ο πανοσιολογιώτατος αρχιμανδρίτης κ. Θεολόγος Αλεξανδράκης μετέφερε το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου, επισημαίνοντας την καταλυτική θέση της πρόσφατης πανδημίας στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά και τη διαβεβαίωση ότι η Αγία Γραφή αποτελεί αστείρευτη πηγή αλήθειας και θεραπείας κάθε νόσου. Ο Αρχιεπίσκοπος Καθολικών Αθηνών, κ. Θεόδωρος, αφού εξήρε το έργο της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας για τη διάδοση της Αγίας Γραφής στη χώρα μας, ευχήθηκε κάθε επιτυχία στις εργασίες του φετινού συνεδρίου. Ακολούθως ο πρόεδρος της συνόδου της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας αιδ. Παναγιώτης Κανταρτζής κατά την εκφώνηση του μηνύματός του μίλησε για τη σημασία της Αγίας Γραφής στην τωρινή κρίση, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «[Η] πανδημία δεν γέννησε μόνο ερωτήματα στον νου αλλά και τραύματα στην ψυχή. Και για αυτά, η εκκλησία καταφεύγει ξανά στην Αγία Γραφή. Αυτή τη φορά όχι πια για να βρει απαντήσεις αλλά για να συναντήσει στις σελίδες της ζωντανό τον Θεό “πάσης παρακλήσεως”». Στο μήνυμά του ο κοσμήτορας της Θεολογικής σχολής Αθηνών, ο αν. καθηγητής Χρήστος Καραγιάννης, δήλωσε ότι «η θλίψη, ο θρήνος εξαιτίας της απώλειας και η αβεβαιότητα του κενού που δημιουργείται συγκλονίζουν τη ζωή του ανθρώπου και επαναφέρουν στη ζωή του ανθρώπου υπαρξιακά ερωτήματα που αφορούν στη σχέση του με τον Θεό». Στον δικό του χαιρετισμό ο κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ κ. Σταμούλης μίλησε αρχικά για την πρωτοβουλία της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας να προτείνει ως οδοδείκτη της παρούσας κρίσης τον Λόγο της Βίβλου και εξήγησε γιατί «[Τ]ο παρόν συνέδριο είναι άκρως σημαντικό», καθώς «βάζει το δάκτυλο στον τύπο των ήλων και συμβάλλει στη δημιουργία συνθηκών ενός ανανεωμένου μαζί, αναγκαίου για την αποειδωλοποίηση της εκκλησιαστικής ζωής μα και του κόσμου ολάκερου». Τέλος, ο Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας Μιχαήλ Χατζηγιάννης ανέδειξε τη στόχευση του συνεδρίου, τονίζοντας ότι: «η Βίβλος και η εκεί ουράνια αποκάλυψη αποτελούν την απάντηση για το πρόβλημα της ασθένειας και του πόνου, έτσι η ίδια η Αγία Γραφή με τις αιώνιες αλήθειες της έρχεται ως απόκριση του Θεού σε όλους τους Ιώβ του κόσμου».

Υπό την προεδρία του σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιου, στην εναρκτήρια συνεδρία της διημερίδας, ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου & Χαλκηδόνος κ. Γαβριήλ, ανέπτυξε το θέμα Θεολογικές ερμηνείες και παρερμηνείες στην εποχή της πανδημίας. Σταχυολογώντας κάποια σημεία της εισήγησης, ο σεβασμιώτατος ανέδειξε μεταξύ άλλων το ζήτημα της χρήσης του διαδικτύου την περίοδο της πανδημίας, τη θέση της εκκλησίας κατά τη παρούσα πανδημική κρίση, καθώς και τη σχέση επιστήμης και εκκλησιαστικού λόγου. Κάνοντας λόγο για τις παρερμηνείες του θεολογικού λόγου σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, κατέληξε χαρακτηριστικά: «Οι παρερμηνείες ανέδειξαν το πρόβλημα της τεράστιας έλλειψης, του θεολογικού κενού που υπάρχει στον ορθόδοξο χώρο και στην εκκλησία […] Είναι λοιπόν μια τεράστια ευκαιρία να μπορέσουμε αυτό το πράγμα να το θεραπεύσουμε· μια συντονισμένη προσπάθεια ενημέρωσης, διακονίας της αλήθειας, που πάντοτε η εκκλησία το κάνει, διακονία της ενότητας».

Ακολούθως, κατά τη δεύτερη συνεδρία, υπό την προεδρία του ομότιμου καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου, ο πρώτος ομιλητής, ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιλίου και Πετρουπόλεως, στην ομιλία του με τίτλο Η επιμόρφωση των κληρικών και η σημασία της για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας: Κοιτάζοντας με τόλμη το παρόν, σχεδιάζοντας με συνέπεια το μέλλον έστρεψε το ενδιαφέρον της συζήτησης στην επιμόρφωση του κλήρου ως ένα κεφαλαιώδες ζήτημα για την εκκλησιαστική ζωή του τόπου, το οποίο οφείλει να αποκτήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της διά βίου μάθησης: «Επιμορφώνοντας εντατικά τα στελέχη μας προσφέρουμε αρχικά σε εκείνους και στη συνέχεια στο λαό. Γιατί ένας κληρικός ανέτοιμος να αντιμετωπίσει δύσκολες καταστάσεις είναι αναπόφευκτο να οδηγηθεί σε πνευματικό αδιέξοδο που γρήγορα θα τον οδηγήσει σε πλήρη εξάντληση και ματαιότητα του έργου του και του ρόλου του […] Η γνώση και η αλήθεια είναι οι μεγάλες δυνάμεις του καθημερινού αγώνα των χριστιανών είτε φορούν ράσο είτε όχι. Ο αγώνας αυτός είναι μακρύς και επίπονος», επεσήμανε στο πλαίσιο της εισήγησής του. Στον κύκλο τον εισηγήσεων, τον διαδέχτηκε ο εφημέριος της Καθολικής Εκκλησίας της Σύρου π. Ιωάννης Μαραγκός. Με τον τίτλο της ομιλίας του δανεισμένο από έναν στίχο του Leonard Cohen: Από τη ρωγμή που υπάρχει σε κάθε τι το φως περνά, ο κ. Μαραγκός επιχείρησε να ιχνογραφήσει μια προσέγγιση του πόνου, της οδύνης και της ασθένειας σε έναν μετασχηματιζόμενο κόσμο μέσα από τις θέσεις του Ιησουίτη ρωμαιοκαθολικού ιερέα και φιλοσόφου Πιερ Τεγιάρ ντε Σαρντέν. Με τον ποιμαντικό χαρακτήρα της εν λόγω συνεδρίας εναρμονίστηκε και η ομιλία του αιδ. Γεώργιου Αδάμ, ποιμένα της Β´ Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Αθηνών. Στην ομιλία του με τίτλο Η ποιμαντική διακονία μετά την πανδημία: Προκλήσεις και ευκαιρίες, ο κ. Αδάμ επιχείρησε να αποτυπώσει τα ποιμαντικά αδιέξοδα, τα προβλήματα και τις ανησυχίες που δημιουργήθηκαν σε αυτούς τους 21 μήνες από την έναρξη της πανδημίας, αλλά παράλληλα να αναδείξει και τις ευκαιρίες που δημιουργούνται σε αυτό το αδιαμόρφωτο ακόμα τοπίο. Γνώμονας της εισήγησής του ήταν ο παραλληλισμός της Αγίας Γραφής με τα κύρια ερωτήματα και τους προβληματισμούς που ανέδειξε η πανδημία, καταλήγοντας εμφατικά: «Ο Χριστός μπορεί σε αυτή την παράδοξη περίοδο να κάνει θαύματα μέσα μας και ανάμεσά μας και να συνεχίσει να αποκαλύπτει τον εαυτό του σε όλους μας». Οι εργασίες της πρώτης ημέρας ολοκληρώθηκαν με την εισήγηση του κ. Ασπρούλη. Ο αναπληρωτής Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, με τίτλο της ομιλίας του Μια δύσκολη εξίσωση ή κάνοντας θεολογία στην εποχή του κορωνοϊού, επιχείρησε να ρίξει φως στην παύλεια ρήση «[…] διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος, καὶ οὕτως εἰς πάντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν, ἐφ᾿ ᾧ πάντες ἥμαρτον». Ο κ. Ασπρούλης εξήγησε στις προλογικές του παρατηρήσεις ότι «δεν επιθυμούμε να κλείσουμε την εισήγηση αλλά αντίθετα να διατυπώσουμε κάποιους προβληματισμούς με αφετηρία βασικά στοιχεία της ορθόδοξης θεολογίας στην κατεύθυνση διαμόρφωσης του απαραίτητου θεολογικού λόγου, ο οποίος θα προσφέρει λόγο απολογίας και ελπίδας στην παρούσα συγκυρία».

Υπό την προεδρία του κ. Χρήστου Καρακόλη εκκίνησαν οι εργασίες της δεύτερης μέρας του συνεδρίου. Στην πρώτη εισήγηση, ο ψυχίατρος και ψυχαναλυτής κ. Μελής Μελετιάδης επιχείρησε να διαγράψει την κατάσταση της πανδημικής κρίσης αναδεικνύοντας τα προβλήματα και τα αδιέξοδα που δημιουργούνται σε κοινωνικό επίπεδο όταν οι θεσμοί και οι κύριες εκφράσεις του κράτους χαρακτηρίζονται από το φαινόμενο –θέτοντάς το με ψυχαναλυτικούς όρους– της «διαστροφής». Άμεσο απότοκο αυτής της αρνητικής συνιστώσας που κυρίευσε τον δημόσιο λόγο της παρούσας πανδημικής κρίσεως αποτελεί κατά τον κ. Μελετιάδη και η «Λαϊκή Δυσπιστία. Άλλως πώς η θεσμική διαστροφή ενισχύει ή και γεννά τη λαϊκή δεισιδαιμονία». Έτσι αυτό το δίπολο ανάμεσα στη Θεσμική Διαστροφή και τη Λαϊκή Δυσπιστία χαρακτήρισαν το ερμηνευτικό σχήμα της εισήγησης που επιχείρησε να ερμηνεύσει την κοινωνική κρίση που γεννήθηκε κατά τις ημέρες της πανδημίας. Ο καθηγητής Giulio Maspero από το τμήμα Θεολογίας του Pontifical University of Holy Cross (Ρώμη) στη δικιά του ομιλία υπό τον τίτλο Μετά την Πανδημία επιχείρησε να συναντήσει το πρόβλημα του συνεδρίου μέσα από τη βιβλική και την πατερική οπτική. Επέμεινε ιδιαίτερα στη διάσταση μεταξύ ειδωλολατρίας και πραγματικής σχέσης. Η ειδωλολατρία είναι μια σχέση που έχει ένα περιεχόμενο φαντασίωσης. «Φαντασιωνόμαστε ότι έχουμε σχέση με κάτι το οποίο δεν είναι υπαρκτό», σημείωσε στο πλαίσιο της ομιλίας του. Ακολουθώντας ένα ταξίδι μέσα στα κείμενα της Αγίας Γραφής, ο καθηγητής τόνισε έντονα το μοτίβο της ερήμου το οποίο συναντάται σε πολλά βιβλικά κείμενα, παρομοιάζοντας αυτό το μοτίβο με την πανδημία. Μετά τον Ωσηέ και τη βοήθεια της σοφιολογικής γραμματείας πήγε στο βιβλίο του Ιώβ, στον Εκκλησιαστή, στις Παροιμίες, και από όλα αυτά πρόβαλε κάποια χρήσιμα στοιχεία για να γίνει κατανοητό πόσο σημαντικό είναι το στοιχείο της σχέσης, των σχέσεων, και περαιτέρω με ποιον τρόπο μέσα από την έρημο και την απομόνωση υπάρχει η δυνατότητα να ανακαλύψουμε εκ νέου τις σχέσεις και τα όρια μας· να ανακαλύψουμε την απάντηση στις σχέσεις εγκαταλείποντας την ειδωλολατρία. «Γιατί», όπως συμπέρανε, «αυτό είναι το ζητούμενο στην Παλαιά Διαθήκη, αυτό είναι το ζητούμενο και στις παραβολές στην Καινή Διαθήκη». Στη συνέχεια ακολούθησε η εισήγηση του Pierpaolo Donati. Με τον τίτλο Πανδημία, επιφάνεια σχέσεων και ευκαιρία για υπέρβαση, ο καθηγητής Κοινωνιολογίας από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια μίλησε πάνω στη σχεσιακότητα, πάνω στην πολύ μεγάλη σημασία που έχουν οι σχέσεις των ανθρώπων. Όλα αυτά τα συνέδεσε με τη θεολογία της Αγίας Τριάδος, με την τριαδολογία, και βέβαια με την πανδημία. Η πανδημία, κατά τον καθηγητή, αποκάλυψε τη σημασία των κοινωνικών σχέσεων και μας έθεσε ενώπιον νέων προκλήσεων. Η εμφάνιση του ιού και της πανδημίας είναι σύμφυτη με μας τους ανθρώπους και επηρεάζει αυτόματα και τις σχέσεις μας. Η νεωτερικότητα απέτυχε να δημιουργήσει έναν σωστό πολιτισμό κοινωνικών σχέσεων. Κάθε κοινωνία, κατά τον καθηγητή, έχει μια θεολογική μήτρα. Η τριαδικότητα της χριστιανικής θεολογίας αναδύεται και ακριβώς τονίζει τη σημασία της σχεσιακότητας, των σχέσεων, ότι προσδιοριζόμαστε μέσα από τις σχέσεις. Αυτό που αντιλαμβάνεται το σύγχρονο πολιτισμικό παράδειγμα είναι ότι η πρόοδος, ο πολιτισμός μας, συνίσταται σε ένα άθροισμα του ανθρώπινου μυαλού και της τεχνολογίας. Ο καθηγητής επισήμανε ότι αυτά τα δύο δεν είναι αρκετά. Πέρα από αυτά χρειάζεται η ανθρώπινη σχεσιακότητα: αυτό το δίκτυο των ανθρώπινων σχέσεων. «Δεν πρέπει να αφήσουμε τις σχέσεις εκτός», ισχυρίστηκε. Και περαιτέρω, για να ξεπεράσουμε την κρίση αυτής της πανδημίας χρειάζεται ένα νέο πολιτισμικό παράδειγμα το οποίο έχει ασφαλώς οντολογική και υπαρξιακή διάσταση. Η κα Γεωργία Κιζιρίδου, εξελικτική σχολική ψυχολόγος και εκπαιδεύτρια ενηλίκων, στη συνέχεια της συνεδρίας, έθεσε ζητήματα σχετικά με την ψυχική ανθεκτικότητα. Η εισήγηση εστίασε σε κάποιες στρατηγικές ενδυνάμωσης της ψυχικής ανθεκτικότητας σε παιδιά και εφήβους. Η κα Κιζιρίδου απευθύνθηκε κυρίως στους ενήλικες που σχετίζονται με τα παιδιά και τους εφήβους, δηλαδή τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς, καθώς το σχολείο και η οικογένεια αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες. Η ομιλία έδωσε έμφαση στις κοινωνικές και συναισθηματικές τους δεξιότητες και περαιτέρω επιχειρήθηκε ο συνδυασμός της επιστήμης της ψυχολογίας με την πνευματική νοημοσύνη.

Την τελευταία συνεδρία του 9ου Διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου, υπό την προεδρία της καθηγήτριας του Ελληνικού Βιβλικού Κολλεγίου κα Μυρτούς Θεοχάρους, άνοιξε η κα Βασιλική Σταθοκώστα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ. Οι Χριστιανοί της Οικουμένης ενώπιον «ἀσκῶν καινῶν» (Λου 5:37-39) ήταν ο τίτλος σε μια εισήγηση που εκκινεί από το χωρίο του Eυαγγελίου του Λουκά. «Ο στόχος», όπως εξήγησε η κα Σταθοκώστα, «δεν είναι να προσεγγίσω επιστημονικά το χωρίο αυτό, θα περιοριστώ σε μια εμπειρική και βιωματική προσέγγιση αξιοποιώντας όσα σχετικά έχω προσλάβει από διαβάσματα και ακούσματα στα χρόνια της μαθητείας και στη συνέχεια της ενασχόλησής μου με την ορθόδοξη θεολογία και την οικουμενική κίνηση». Το συγκεκριμένο χωρίο λειτούργησε επομένως ως μέσο για την οικουμενική, διαχριστιανική προσέγγιση της πανδημίας και την αντίδραση των εκκλησιών στα πολλά ζητήματα που αυτή έθεσε με την προσδοκία ότι θα ανοίξει δρόμους στην κατανόηση και θα συμβάλει στη παρούσα συζήτηση, όπως σημείωσε κατά την ανάπτυξη του θέματός της. Ο δεύτερος ομιλητής, ο κ. Φιλήμων Μπαντιμαρούδης, καθηγητής τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ στο ΑΠΘ, επέλεξε να κινηθεί σε ένα εφαρμοσμένο πλαίσιο μέσα από κάποιες πρακτικές διαδρομές. Ο τίτλος της ομιλίας του Η Βίβλος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Η χρήση του βιβλικού κειμένου ως ερμηνευτικού εργαλείου των κρίσεων έθεσε σε αυτή την κατεύθυνση μια σειρά ζητημάτων· μεταξύ άλλων το φαινόμενο της επικοινωνίας αλλά και αυτό της πίστης, της θρησκείας, της θρησκευτικής έκφρασης όταν έρχονται και συναντιούνται πάρα πολύ συχνά στη δημόσια σφαίρα: «Συνεπώς αυτή η σύζευξη δεν είναι παράδοξη, θα έλεγα είναι μια κοινή διαδρομή», σημείωσε συμπερασματικά. Η κα Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, παρουσίασε ένα θέμα που έχει ως αφετηρία του τα αποκαλυπτικά κείμενα. Ιδιαίτερα, υποστήριξε κατά την ανάπτυξη της εισήγησής της, τα ερμηνευτικά υπομνήματα της Αποκάλυψης των μετά την άλωση χρόνων περιέχουν σημαντικές συνδέσεις μεταξύ φυσικών καταστροφών και πανδημιών με τα αποκαλυπτικά κείμενα. Όπως υπογράμμισε, στον πρόλογο της ομιλίας της με θέμα Πανδημία και αποκαλυπτικά βιβλικά κείμενα: Μια κριτική ερμηνευτική πρόταση: «Οι πανδημίες συνδέονταν κατά το παρελθόν με θρησκευτικούς λόγους […] Υιοθετείται ένα αποκαλυπτικό αφήγημα για την πορεία του κόσμου και των ανθρώπων». Προχωρώντας σε συνάφειες με τη σύγχρονη κρίση και την παρούσα συζήτηση, η κα Τσαλαμπούνη κατέληξε λέγοντας ότι «[ε]ίναι επομένως επιτακτική η ευθύνη των Χριστιανών να ανταποκριθούν στην ευκαιρία της κρίσης. Να αναπτύξουν έναν ουσιαστικό λόγο προφητικό και εσχατολογικό […] ελπιδοφόρο, ευεργετικό και συμπεριληπτικό». Η τελευταία συνεδρία έκλεισε με την εισήγηση του ομότιμου καθηγητή του ΑΠΘ κ. Μιλτιάδη Κωνσταντίνου. Στην ομιλία του με θέμα Το Ψαλτήρι συνοδοιπόρος στην πορεία εξόδου από την κρίση, ο κ. Κωνσταντίνου τόνισε τη βαρύνουσα θέση του Ψαλτηρίου στη πνευματική ζωή εκατομμυρίων χριστιανών σε ολόκληρο τον κόσμο. Η πλούσια ποικιλία των θεμάτων και η εκφραστικότητα του Ψαλτήρα, όπως σημείωσε, τον καθιστούν ένα επίκαιρο ανάγνωσμα, «καθώς μέσα από τους Ψαλμούς δεν εκφράζονται μόνο τα συναισθήματα που κατακλύζουν τον ευσεβή άνθρωπο, αλλά και οι αμφιβολίες και ο σκεπτικισμός του ανθρώπου απέναντι στον Θεό». Ο θεολογικός πλούτος του Ψαλτηρίου επανέρχεται πάντα σε περιόδους κρίσης και είναι αυτονόητο ότι «όταν ο άνθρωπος νιώθει εγκαταλειμμένος, μόνος και αβοήθητος να καταφεύγει στους στίχους του ψαλτηρίου για να βρει παρηγοριά, για να πάρει δύναμη και κουράγιο».

Οι εργασίες του συνεδρίου ολοκληρώθηκαν με τη συζήτηση που ακολούθησε στο chat room. Οι σύνεδροι και συμμετέχοντες του επιστημονικού συνεδρίου προχώρησαν σε ένα γόνιμο διάλογο στη βάση των πλούσιων θεματικών που αναπτύχθηκαν στη διημερίδα.

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΤΡΑΥΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΙΒΛΟΥ

Προσεγγίζοντας το τραύμα της πανδημίας
με τα μάτια της Βίβλου

 

 

Η Ελληνική Βιβλική Εταιρία διοργανώνει το 9ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Προσεγγίζοντας το τραύμα της πανδημίας με τα μάτια της Βίβλου». Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου στις 5.30 το απόγευμα και το Σάββατο 11 Δεκεμβρίου στις 9.30 το πρωί διαδικτυακά, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας Zoom.

Για την παρακολούθηση του συνεδρίου ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο και δηλώστε συμμετοχή. H συμμετοχή σας στο συνέδριο είναι ελεύθερη.

Δηλώστε συμμετοχή εδώ

(Βεβαιώσεις συμμετοχής θα διατεθούν σε ηλεκτρονική μορφή μετά το πέρας του συνεδρίου)

Οι ομιλητές θα είναι οι:

  • Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου & Χαλκηδόνος κ. Γαβριήλ
  •  Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών καί  Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας
  • π. Ιωάννης Μαραγκός (Εφημέριος της Καθολικής Εκκλησίας Σύρου)
  • αιδ. Γεώργιος Αδάμ (Ποιμένας Β΄ Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Αθηνών)
  • Βασιλική Σταθοκώστα (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α.)
  • Μελής Μελετιάδης (Ψυχίατρος-ψυχαναλυτής, Διευθυντής του ψυχιατρικού τομέα του Γενικού Νοσοκομείου Κιλκίς)
  • Giulio Maspero (Professor at the Faculty of Theology of the Pontifical University of Holy Cross [Rome])
  •  Pierpaolo Donati (Alma Mater Professor [PAM] of Sociology at the University of Bologna)
  • Γεωργία Κιζιρίδου (Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων)
  •  Νικόλαος Ασπρούλης (Αναπληρωτής Διευθυντής Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου)
  • Φιλήμων Μπαντιμαρούδης  (Καθηγητής στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ Α.Π.Θ.)
  • Αικατερίνη Τσαλαμπούνη (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.)
  • Μιλτιάδης Κωνσταντίνου (Ομότιμος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.)

 

Δείτε το πρόγραμμα του συνεδρίου εδώ

 

 

 

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗ ΒΙΒΛΟ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΑΝ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΒΕ 2019

 

“Δεν υπάρχει πια Ιουδαίος και ειδωλολάτρης, δεν υπάρχει δούλος και ελεύθερος, δεν υπάρχει άντρας και γυναίκα· όλοι σας είστε ένας, χάρη στον Ιησού Χριστό. Κι αφού ανήκετε στο Χριστό, είστε απόγονοι του Αβραάμ και κληρονόμοι της ζωής, όπως την υποσχέθηκε ο Θεός.” [Γαλ 3:28-29]

 

Παρά την πρόοδο του σύγχρονου πολιτισμού μας σε σχέση με παλαιότερες εποχές, η ισότητα και η ισοτιμία μεταξύ των δύο φύλων απέχει πολύ από την πλήρη επίτευξή της. Σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου οι γυναίκες αποτελούν τα κατεξοχήν θύματα διακρίσεων, υποτίμησης, υποβιβασμού και κακοποίησης. Δυστυχώς τέτοιου είδους αντιλήψεις και φαινόμενα, τηρουμένων των αναλογιών, παρατηρούνται όχι μόνο στην ευρύτερη κοινωνική πραγματικότητα, αλλά ακόμη και σε «χριστιανικούς κύκλους» και «εκκλησιαστικά περιβάλλοντα».

Βάσει αυτών των δεδομένων η Ελληνική Βιβλική Εταιρία αποφάσισε να αφιερώσει το τελευταίο της ετήσιο συνέδριο του 2019 στο θέμα «Η γυναίκα στη Βίβλο». Όπως πάντοτε βέβαια, οι διάφορες εισηγήσεις του συνεδρίου δεν περιορίστηκαν απλώς σε επί μέρους εξειδικευμένες βιβλικές θεματικές, αλλά συνέδεσαν τη μαρτυρία της Βίβλου για το πρόσωπο, τη φύση και τη θέση της γυναίκας με τα σύγχρονα κοινωνικά και εκκλησιαστικά δεδομένα. Σκοπό του συνεδρίου και βέβαια των παρόντων Πρακτικών του αποτελεί η σφαιρική και η εις βάθος ενημέρωση όλων μας σχετικά με τη συγκεκριμένη θεματική, και ακολούθως η ευαισθητοποίησή μας για διαστάσεις και παραμέτρους της, οι οποίες συχνά περνούν απαρατήρητες, χωρίς όμως να παύουν να ασκούν αρνητική επιρροή σε σύγχρονες αντιλήψεις, πρακτικές και καταστάσεις. (H Επιστημονική Επιτροπή)

Κατεβάστε τον τόμο των πρακτικών εδώ

Για την αποστολή του έντυπου τόμου των πρακτικών στον χώρο σας (με έξοδα αποστολής), επικοινωνήστε με το βιβλιοπωλείο μας στα παρακάτω τηλέφωνα: 210 3816138,  210 3813020 ή στο email info@greekbibles.org

 

Η ΒΙΒΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

Η Ελληνική Βιβλική Εταιρία διοργανώνει το 8ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Η Βιβλική Θεώρηση της Αρρώστιας και του Πόνου». Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου στις 17:30 το απόγευμα και το Σάββατο 12 Δεκεμβρίου στις 9:30 το πρωί διαδικτυακά,  μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής τηλεδιάσκεψης Zoom. Για την παρακολούθηση του συνεδρίου ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο και δηλώστε συμμετοχή.

Δηλώστε συμμετοχή εδώ

(Στο πεδίο “*”, αν δεν ανήκετε σε κάποιον οργανισμό, συμπληρώστε “κανένα” )

H συμμετοχή σας στο συνέδριο είναι ελεύθερη

Οι ομιλητές θα είναι οι: Πέτρος Βασιλειάδης, Fr. Cyrill Hovorun, αιδ. Σωτήρης Μπούκης, αιδ. Γιώτης Κανταρτζής, Τιμολέων Γαλάνης, Μίνως Τυλλιανάκης, Δημήτρης Ματάμης, Κωνσταντίνος Γουργουλιάνης, π. Pino di Luccio, Domenico Lo Sardo, Παναγιώτης Υφαντής, Σοφία Καρεκλά.

Δείτε το πρόγραμμα εδώ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗ ΒΙΒΛΟ

Η θέση της γυναίκας στην κοινωνία και την Εκκλησία, με βάση τη Βίβλο, βρέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου που διοργάνωσε η Ελληνική Βιβλική Εταιρία (ΕΒΕ) στις 13 και 14 Δεκεμβρίου 2019 στην Αθήνα. Με τίτλο “Η γυναίκα στη Βίβλο”, το συνέδριο της ΕΒΕ προσέγγισε πολύπλευρα ζητήματα που αφορούν διαχρονικά τη γυναίκα καθώς και το πώς διαμορφώνεται ανά τους αιώνες η θέση της στην κοινωνία και την Εκκλησία.

Στον χαιρετισμό του, ο Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας, Μιχαήλ Χατζηγιάννης, επισήμανε ότι “το συνέδριο αυτό αποτελεί μια τιμή αυτονόητη αλλά και εξάπαντος οφειλόμενη, αφού για πολλούς καιρούς και σε πολλούς τόπους παρατηρήθηκαν, και δυστυχώς παρατηρούνται ακόμη και τώρα, θεάσεις λίαν τοξικές και απάνθρωπες προς το πρόσωπο, τον ρόλο και την ιστορική παρουσία της γυναίκας. Υπεύθυνοι για κάποιες από αυτές τις θεάσεις θεωρήθηκαν κάποτε στίχοι από τη Βίβλο, ενίοτε δε για τους αδαείς και σύνολη η Βίβλος”. Ο κ. Χατζηγιάννης υπογράμμισε ότι “η Βίβλος συνιστά ένα αληθινό θησαυροφυλάκιο ωφέλιμων διδαχών και γνήσιων προτύπων καθώς παρουσιάζει απλές, καθημερινές γυναίκες που με τη Θεία Χάρη έζησαν και έπραξαν ασυνήθιστα σπουδαία και θαυμαστά”, προσθέτονας ότι “σαν την ιδανική γυναίκα, η Βίβλος είναι μια ζεστή αγκαλιά και ένα ασφαλές λιμάνι για κάθε ταλαιπωρημένη ψυχή”.

Ο αρχιμανδρίτης Χρύσανθος Παπαναστασόπουλος ανέγνωσε το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου στο οποίο τονίστηκε ότι “το έργο ενός τέτοιου συνεδρίου μπορεί να γίνει γόνιμο σε μια εποχή που θέτει σε κρίση τις δομές πάνω στις οποίες βασίζεται η κοινωνία μας”. Ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Γεώργιος Καλαντζής, στον σύντομο χαιρετισμό του, δήλωσε ότι “ο ρόλος της γυναίκας είναι καίριος γιατί η γυναίκα είναι η μάνα. Αυτή μας μαθαίνει πώς να περπατήσουμε, πώς να μιλήσουμε. Το ίδιο κάνει και η Εκκλησία που είναι μάνα για εμάς τους Χριστιανούς”. Εκ μέρους της Καθολικής Εκκλησίας, χαιρετισμό απηύθυνε ο Αρχιεπίσκοπος Καθολικών Αθηνών, Σεβαστιανός Ροσσολάτος, ο οποίος μίλησε για την πρόθεση του Θεού να δημιουργήσει τη γυναίκα ως βοηθό του άνδρα. Από την πλευρά της Ευαγγελικής Εκκλησίας, χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρόεδρος της Γενικής Συνόδου της Ευαγγελικής Εκκλησίας της Ελλάδος, Γεώργιος Αδάμ, ο οποίος είπε πως “η επαφή μας με τον λόγο του Θεού μας μεταμορφώνει. Η Αγία Γραφή μας ζητά να ξανασκεφτούμε τα πιστεύω μας, τις συνήθειές μας”. Ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αναπληρωτής Καθηγητής Θωμάς Ιωαννίδης, επισήμανε ότι η Βίβλος κατηγορείται ως σεξιστικά προκατειλημμένη αλλά πρέπει να διερευνηθεί η θέση της γυναίκας στην κοινωνία της εποχής της Βίβλου.

Την έναρξη των εργασιών του συνεδρίου κήρυξε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας, Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος. Στη σύντομη προσφώνησή του δήλωσε ότι “αν κάποιος τολμήσει να απογυμνώσει την Εκκλησία από οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο, όσο έχουμε τις γυναίκες έχουμε την πολυτιμότερη περιουσία”. “Το να έχουμε τέτοια συνέδρια διεθνή και οικουμενικά δεν ήταν αυτονόητο πάντα. Έχει κατορθωθεί μέσα από τη δουλειά της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας. Έχουμε κατορθώσει να αποδείξουμε ότι, με πίστη στη Βίβλο και το Άγιο Πνεύμα, διακονούμε αυτό που λάβαμε ως εντολή από τον Θεό, να μεταφέρουμε τον λόγο Του στους ανθρώπους”, υπογράμμισε ο κ. Ιγνάτιος.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών και ψυχίατρος, πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Θερμός, παρουσίασε την κεντρική εισήγηση του συνεδρίου με θέμα “Όλα είναι υπό έλεγχο. Μια απόπειρα ψυχαναλυτικής κατανόησης της γυναίκας ως επικίνδυνου “παράπλευρου προϊόντος”, από τη Βίβλο μέχρι το σήμερα”. Ο π. Βασίλειος μίλησε για τα στερεότυπα που συνοδεύουν τα δύο φύλα εντός της Εκκλησίας, για τη διαχρονική προσπάθεια να τεθεί η γυναίκα η ως προσωπικότητα υπό έλεγχο, καθώς και για τον μισογυνισμό και τις εκφάνσεις του, όπως οι βιασμοί, η κακοποίηση, η εκπόρνευση, η πορνογραφία κ.α. “Η βιαιότητα δεν έχει ταβάνι. Όσο πιο ανασφαλής νιώθει ο άνδρας απέναντι στη γυναίκα, τόσο πιο μισογύνης γίνεται”, ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο π. Βασίλειος αναφέρθηκε σε βιβλικά χωρία τα οποία κάνουν λόγο για τις σχέσεις ανδρών και γυναικών αλλά και για την μονόπλευρη επικέντρωση στον άνδρα. “Η σοφιολογική γραμματεία απευθύνεται σε άνδρες, σαν να μην την ενδιαφέρουν τα παθήματα της γυναίκας. Δεν πρόκειται για υποτίμηση ή περιφρόνηση της γυναίκας. Στις προνεωτερικές κοινωνίες η γυναίκα δεν αποτελούσε αυθύπαρκτη οντότητα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η Βίβλος αντιλαμβάνεται τη γυναίκα ως αναντικατάστατη μεν αλλά ως παράπλευρη οντότητα του κυρίαρχου ανθρώπου, του άνδρα”, εξήγησε ο ομιλητής. Κάνοντας λόγο για τον μισογυνισμό στην Εκκλησία, ο π. Βασίλειος επισήμανε ότι “πολλοί κληρικοί αποφεύγουν να συνεργάζονται με γυναίκες ή, όταν δεν μπορούν να το αποφύγουν, αναθέτουν σε αυτές εκτελεστικά μόνο καθήκοντα. Ο λόγος είναι ο φόβος. Δυστυχώς ο μισογυνισμός δεν ανήκει στα σημερινά κωλύματα της ιεροσύνης”, συμπληρώνοντας ότι “η εκκλησιαστική ιεραρχία ανατριχιάζει στην ιδέα της συμμετοχής της γυναίκας στη λήψη αποφάσεων”. Κλείνοντας, τόνισε ότι “η πρόταση της Εκκλησίας θα έπρεπε να είναι καμία προσπάθεια ελέγχου ανδρών και γυναικών”.

Στην πρώτη συνεδρία που ακολούθησε την προεδρία είχε ο Ομότιμος Καθηγητής του ΑΠΘ και ιδρυτικό μέλος της ΕΒΕ Μιλτιάδης Κωνσταντίνου. Ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης, μίλησε για τη “θεολογία του “αναμεταξύ” και τη θέση της γυναίκας στην Εκκλησία”. Ο κ. Καλαϊτζίδης τόνισε ότι η παράδοση χωρίς την εσχατολογία ισοδυναμεί με άρνηση της Ιστορίας.
“Γυναίκα και σωματεμπορία” ήταν το θέμα της εισήγησης που ανέπτυξε το μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας, Δρ. Μυρτώ Θεοχάρους. “Η σωματεμπορία συνδυάζει δύο προβλήματα, τη δουλεία και την πορνεία”, εξήγησε η κ. Θεοχάρους η οποία μίλησε για τη στάση της Βίβλου απέναντι στο ζήτημα της πορνείας μέσα από χαρακτηριστικά παραδείγματα. “Η εκπόρνευση της γυναίκας θεωρείται στη Βίβλο ότι ντροπιάζει τους άνδρες”, συμπέρανε η ομιλήτρια. Πρόσθεσε, ακόμη, ότι “μια βαθύτερη κατανόηση των θυμάτων θα μας οδηγήσει σε ριζική αναθεώρηση των στερεοτύπων μας καθώς και καλύτερους νόμους”. Κλείνοντας, επισήμανε ότι η πορνεία αποτελεί συνέπεια της αδυναμίας μας να αγαπήσουμε τον πλησίον μας ως εαυτόν καθώς και ότι η Εκκλησία έχει χρέος να ταχθεί στο πλάι των γυναικών που πέφτουν θύματα σωματεμπορίας.
Ο τελευταίος ομιλητής, Επίκουρος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Νομικός Σύμβουλος της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας, Πάνος Νικολόπουλος, ανέπτυξε το θέμα “Η απόκτηση παιδιού από μοναχική γυναίκα”. Αφού παρουσίασε τις παραμέτρους της μονογονεϊκής οικογένειας, ο κ. Νικολόπουλος κατέληξε ότι “η Εκκλησία καλείται να διαχειριστεί ποιμαντικά το ζήτημα της απόκτησης παιδιού από μονογονεϊκή οικογένεια αλλά και από άτομα του ίδιου φύλου και αυτό δεν μπορεί να γίνει χωρίς να έχει ως βάση της τη Βίβλο”.

Στην πρώτη συνεδρία της δεύτερης ημέρας την προεδρία είχε ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ, Χαράλαμπος Ατματζίδης. Ο Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ, Τιμολέων Γαλάνης, παρουσίασε την εισήγηση “Άρσεν και θήλυ εποίησεν αυτούς (Γεν. 1,27). Προβληματισμοί πάνω σε μια σύγχρονη μετάφραση”. Ο κ. Γαλάνης, με αφορμή μια σύγχρονη μετάφραση της Βίβλου στα γερμανικά, μίλησε για τη σημασία και τον ρόλο της Εύας στις διηγήσεις της δημιουργίας του ανθρώπου στα πρώτα κεφάλαια της Γενέσεως. Μέσα από ραβινικά και πατερικά κείμενα που επιμένουν ότι και η Εύα, όπως και ο Αδάμ, λειτουργεί ως εικόνα του Θεού επι γης, τόνισε το ομότιμον ανδρός και γυναικός, όπως φανερώνει και η πίστη της Εκκλησίας για την εσχατολογική ανάσταση πάντων.
Ο Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Κωνσταντίνος Μπελέζος, παρουσίασε την εισήγηση με θέμα “Η διδασκαλία των γυναικών στην Εκκλησία κατά τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο (Ιστορικο-ερμηνευτική και συγκριτική θεώρηση των 1Κο 14, 34 και 1Τι 2, 11-12)”. Ο κ. Μπελέζος μίλησε για την ερμηνεία του ιερού Χρυσοστόμου στις Παύλειες θέσεις για τη γυναίκα. “Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λειτουργεί ως συνήγορος της γυναίκας. Αντιλαμβάνεται τη γυναίκα ως το πρώτο θύμα του διαβόλου και της αποδίδει πολλά ελαφρυντικά. Πολλές από τις αντιλήψεις που μεταφέρει στα έργα του σχετίζονται με την κοινωνία της εποχής του”, εξήγησε.

Στη δεύτερη συνεδρία της ημέρας την προεδρία είχε ο Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρήστος Καρακόλης. Η Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Όσλο, Jorunn Økland, στην εισήγησή της με θέμα “Lost women of the NT: from Junia to the Witnesses of the Empty Grave”, μίλησε για τις δυσκολίες αποδοχής από τη θεσμική Εκκλησία της αποστολικής ιδιότητας που αποδίδεται σε γυναίκες της Καινής Διαθήκης.
“Η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα (Εφε 5,33): η ιστορία πρόσληψης ενός παρεξηγημένου χωρίου” ήταν το θέμα της εισήγησης της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ, Αικατερίνης Τσαλαμπούνη. Η κ. Τσαλαμπούνη μίλησε για το πως η συγκεκριμένη περικοπή κατανοεί τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία και κατά πόσο μπορεί ο ορίζοντας του κειμένου να συναντήσει τον ορίζοντα των αναγνωστών του σήμερα.“Το συγκεκριμένο χωρίο φαίνεται να υπαγορεύει μια στάση φόβου της γυναίκας απέναντι στον άνδρα. Αποκαλύπτει ένα κοινωνικό σύστημα στο οποίο η γυναίκα δεν είναι ισότιμη με τον άντρα αλλά υπάρχει μια σχέση υποταγής μεταξύ άνδρα και γυναίκας”, είπε η κ. Τσαλαμπούνη.
Η Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Babes-Bolyai, Korinna Zamfir, παρουσίασε την εισήγηση με θέμα “Asceticism Versus Marriage- 1 Timothy and the acts of Thecla”, στην οποία προσέγγισε σε διαφορετικά επίπεδα και διαφορετικές εποχές το ασκητικό ιδεώδες. Μίλησε για το θέμα του γάμου και της αγαμίας μέσα από την ερμηνεία των Παύλειων θέσεων.

Το συνέδριο ολοκλήρωσε τις εργασίες του με τη στρογγυλή τράπεζα με θέμα “Η γυναίκα στην Εκκλησία και την κοινωνία”. Η πρόεδρος της στρογγυλής τράπεζας, Λέκτορας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Βασιλική Κάλφογλου-Καλοτεράκη, έθεσε τα βασικά ερωτήματα στους συμμετέχοντες σχετικά με τη θέση της γυναίκας στην Εκκλησία και την κοινωνία με φόντο τη Βίβλο και τον ρόλο της που την ολοκληρώνει ως άνθρωπο.
Από την πλευρά της Καθολικής Εκκλησίας, ο π. Θεόδωρος Κοντίδης επισήμανε ότι υπάρχει θέμα με την εκπαίδευση των ιερέων καθώς, όπως είπε, τους ενδιαφέρει περισσότερο πώς θα κάνουν ωραίες λειτουργίες και χορωδίες και λιγότερο το πώς θα συναντήσουν τον άνθρωπο.
Ο Πρόεδρος του ΔΣ της ΕΒΕ αιδέσιμος Μελέτης Μελετιάδης, από την πλευρά της Ευαγγελικής Εκκλησίας, δήλωσε ότι “η Ευαγγελική Εκκλησία παραμένει δέσμια πατριαρχικών αντιλήψεων. Τα κινήματα που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της Ευαγγελικής Μεταρρύθμισης υπέρ της γυναίκας αποτελούν εξαίρεση στον κανόνα”, προσθέτοντας ότι το πρόβλημα είναι εν γένει της χριστιανικής εκκλησίας. Ακόμη, ο αιδέσιμος Μελέτης Μελετιάδης υπογράμμισε ότι “η Γραφή χρησιμοποιήθηκε ως μέσο επιβεβαίωσης της ανδρικής εξουσίας επάνω στη γυναίκα. Η Εκκλησία έχει επιβάλλει την ανδροκρατική αντίληψη στη γυναίκα με αποτέλεσμα αυτή να οδηγηθεί στη σιωπή και τον γυναικωνίτη”. Κάνοντας λόγο για την ευθύνη της Εκκλησίας, τόνισε ότι “η Εκκλησία έπρεπε να πρωτοστατεί στο θέμα της έμφυλης βίας και της ισότητας των δύο φύλων. Είναι καιρός η Εκκλησία από μέρος του προβλήματος να γίνει λύση του, προτάσσοντας τη διδασκαλία του Ιησού”, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η παιδοψυχίατρος- ψυχοθεραπεύτρια, Ελένη Καραγιάννη, παρουσίασε την ορθόδοξη προσέγγιση στο ζήτημα, επισημαίνοντας ότι “ο άντρας υποτιμάται όταν μεταχειρίζεται τη γυναίκα ως κατώτερη και όχι ισότιμα”. Μιλώντας για τη διαφορετική αντιμετώπιση των έγγαμων και των άγαμων γυναικών από την Εκκλησία, η κ. Καραγιάννη είπε ότι “στο αγιολόγιο της Εκκλησίας μας υπάρχουν ελάχιστες έγγαμες γυναίκες. Μοιάζει η αγιότητα να συνδέεται με την παρθενία”. Κλείνοντας, δήλωσε ότι “η εποχή μας χαρακτηρίζεται από ραγδαίες αλλαγές στις οποίες η Εκκλησία απαντά με τέτοιο τρόπο ώστε να περιχαρακώνεται και να γίνεται στείρα και συντηρητική. Τα δύο φύλα μπορούν να λειτουργούν μόνο στο πλαίσιο αμοιβαίου εμπλουτισμού”.

Οι εργασίες του συνεδρίου μεταδόθηκαν ζωντανά από την Εκκλησιαστική Τηλεόραση ECTV του orthodoxia.info και είναι διαθέσιμες από το κανάλι μας στο YouTube ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ στα βίντεο: Α΄ ΗΜΕΡΑ Β΄ΗΜΕΡΑ

ΠΗΓΗ: Orthodoxia info – Ρεπορτάζ: Σοφία Καρεκλά

Archives
Απρίλιος 2024
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930